Mysterie rond vruchtbare grond in Amazone

In 1870 stuitte ontdekkingsreiziger Charles Orton op zeer vruchtbare stukken zwarte aarde langs de oevers van de Amazone. Vandaag de dag zijn wetenschappers in de weer het vraagstuk van de zogenoemde Terra Preta do Indio te ontrafelen. Dit kan van groot belang zijn voor de huidige bewoners van het tropische bos, én werpt mogelijk een nieuw licht op de geschiedenis van de Amazone (en daarmee op Europa’s koloniale geschiedenis). De zwarte aarde is gecreëerd door menselijk handelen. Dat verraden de visgraten en aardewerk die archeologen er vinden. Samen met bodemkundigen stellen zij vast dat deze vruchtbare gronden 3000 tot 500 jaar geleden ‘gemaakt’ zijn.  Vóór Columbus. Toen er – zo is altijd aangenomen – hooguit wat verspreide Indianen groepen door de wouden trokken. Maar er is zóveel Terra Preta... daar zijn veel meer mensenhanden aan te pas gekomen. Onderzoekers noemen schattingen van 50 miljoen bewoners. Het idee van ‘het ongerepte bos’, dat ook milieugroepen graag aanhangen, zou zomaar een historische misser kunnen zijn. Wetenschappers proberen nu uit te vinden hoe deze gronden nagemaakt kunnen worden – de bevolking die het ooit wist, is overleden (verdreven, uitgeroeid?). Het Amazonebos wordt bedreigd. Ook door kleine boeren die  slash and burn landbouw bedrijven op onvruchtbare gronden, en steeds een stukje opschuiven. De hoge productiviteit van Terra Preta laat wel zes mais oogsten per kalenderjaar toe. En deze zwarte aarde kan – zonder kunstmest – wel 100 jaar onafgebroken bewerkt worden. Tel uit je wist.

Bronnen: Universiteit van Wageningen, onderzoek naar Terra Preta. http://en.wikipedia.org/wiki/Terra_preta