Hoe zit het met de rechtshulp in Europa?

Afbeelding: oogtv.nl

Afbeelding: oogtv.nl

Minister van Veiligheid en Justitie maakte in de zomer bekend de toegang tot gesubsidieerde rechtshulp te beperken om zo 85 miljoen te besparen. Er kwam direct veel kritiek op de plannen. Vooral voor mensen met de laagste inkomens zou de rechtspraak hierdoor nog ontoegankelijker worden en de kwaliteit van de rechtsbijstand zou verschralen. Maar hoe is het met de rechtsbijstand geregeld in verhouding tot andere landen in Europa?

 

Gesubsidieerde rechtshulp

Alle lidstaten van de Europese Unie hebben een systeem voor rechtsbijstand. Onderling zijn er grote verschillen. Bijvoorbeeld in de voorwaarden om in aanmerking te komen. Echter streven alle lidstaten hetzelfde doel na: voor iedereen de toegang tot de rechter garanderen. Dit wordt gerealiseerd door gedeeltelijke of gehele vrijstelling van de gerechtskosten of bijstand door een advocaat tegen lagere kosten of geheel kosteloos. Kijken we naar de cijfers in Europa, dan is Nederland royaal met gesubsidieerde rechtsbijstand. Zo is Nederland samen met Noord-Ierland, Verenigd Koninkrijk en Zweden koploper op het gebied van gesubsidieerde rechtshulp. Dit komt niet alleen door het aantal zaken dat in Nederland gesubsidieerd wordt, maar ook de soorten procedures. In veel landen wordt alleen de strafrechtshulp gesubsidieerd. Wanneer de voorgestelde maatregelen door de Eerste en Tweede Kamer worden ingevoerd, zal in Nederland ook de nadruk bij gesubsidieerde rechtsbijstand steeds meer liggen op strafrechthulp. Als het gaat om de gemiddelde hoogte van het bedrag van de rechtshulp scoort Nederland ook in de top van Europa.

Informatie

Nederland geeft een groot budget uit aan het informatiseren over de rechtstaat, zo’n 10% van het totale budget voor rechtspleging. Dat is ruim 7% hoger dan het Europese gemiddelde. Online is daarnaast steeds meer juridische informatie en rechtsbijstand te vinden. Een voorbeeld van online rechtsbijstand is de website Rechtsinfo.nl die veel voorkomende juridische vragen beantwoord en voor complexere vragen wijst de website de juiste richting naar instanties. Door de verschuiving van de juridische markt naar online, wordt juridische informatie voor iedereen steeds toegankelijker.

We kunnen concluderen dat Nederland het ten opzichte van Europa dus helemaal niet zo slecht doet als het gaat om gesubsidieerde rechtshulp. Het is echter nog afwachten wat de impact is van de voorgestelde bezuinigingen op de toegankelijkheid van de rechtspraak in Nederland.